RNA-diagnostiek
DNA, de genetische code die in iedere cel in het lichaam voorkomt, is meestal niet in zijn geheel nodig voor een goede en juiste werking van een cel. Het zijn de RNA-boodschappermoleculen (mRNA) die de benodigde stukjes genetische code naar eiwitten vertalen. Die eiwitten zorgen er vervolgens voor dat de cellen in het lichaam hun specifieke taken kunnen uitvoeren. Hersencellen functioneren immers anders dan bijvoorbeeld huidcellen. Fouten in de vorming van het mRNA door verkeerde 'RNA-splicing', kunnen net als afwijkingen in het DNA leiden tot ziekte als de genetische code niet goed wordt vertaald.
RNA versus DNA
Met computersoftware kunnen we met enige zekerheid voorspellen of genetische afwijkingen leiden tot een verkeerde vorming van het RNA. Toch is dat niet altijd betrouwbaar of goed te interpreteren. Ook blijven met de huidige DNA-diagnostiek de afwijkingen die de RNA-problemen veroorzaken, soms in zijn geheel verborgen. In deze gevallen is het beter om, in plaats van het DNA te analyseren, direct te meten of de vorming van de mRNA-moleculen wel goed verloopt.
Toepassing RNAseq
Het Laboratorium Klinische Genetica ontwikkelt testen gebaseerd op RNAseq (1, 2), die de vorming van de RNA-boodschappermoleculen in kaart brengt en afwijkingen opspoort. Hiermee kan de genetische oorzaak bij een deel van de patiënten alsnog worden gevonden of bevestigd.
Zo worden RNA-testen ontwikkeld en gevalideerd voor klinische gebruik bij de diagnostiek van:
- Neurofibromatose type 1 (NF1), type 2 (NF2), niet-NF2-gerelateerde schwannomatose (SWN) en Legius syndroom.
Deze ziektebeelden kunnen zich uiten met ernstige complicaties en het optreden van tumoren. Hierbij wordt internationaal samengewerkt binnen het EURONET-NF consortium. - Erfelijke borst- en eierstokkanker, in samenwerking met het internationale ENIGMA-consortium.
Relevante publicaties
- Brandao, R. D., et al. (2019). Targeted RNA-seq successfully identifies normal and pathogenic splicing events in breast/ovarian cancer susceptibility and Lynch syndrome genes. Int J Cancer 145(2): 401-414. Zie Pubmed.
- Koster, R., et al. (2021). "Pathogenic neurofibromatosis type 1 (NF1) RNA splicing resolved by targeted RNAseq." NPJ Genom Med 6(1): 95. Zie Pubmed.