Hoe farmacogenetica u helpt bij het vinden van de juiste medicatie
Medicijnen werken niet bij iedereen hetzelfde. Bij de ene patiënt slaat een geneesmiddel meteen goed aan, terwijl bij de andere patiënt het effect uitblijft. Onderzoek wijst uit dat vijf tot zeven procent van alle ziekenhuisopnames gerelateerd is aan het optreden van (levensbedreigende) bijwerkingen. Met een farmacogenetische test weet u snel of het type medicijn of de dosering past bij het DNA van uw patiënt.
Trial-and-error
Herkent u dit? Uw patiënt reageert niet goed op de voorgeschreven medicatie. Hij heeft veel last van bijwerkingen en is daardoor therapieontrouw. In het gunstigste geval klopt hij bij u aan of komt het ter sprake bij een vervolgconsult. U schrijft een ander medicament voor of u verandert de dosering. Dit scenario kan zich herhalen tot frustratie van u en uw patiënt.
Door naar een ander middel te grijpen behandelt u de patiënt in feite al op basis van zijn DNA. Alleen duurt het vaak erg lang voordat het meest effectieve medicament gevonden wordt. Als het al gevonden wordt.
Om u een voorbeeld te geven. Een groot deel van psychiatrische geneesmiddelen worden in het lichaam door dezelfde enzymen verwerkt. Als een farmacogenetische test uitwijst dat de patiënt een genetische variant heeft in een specifiek enzym, kunt u de behandeling direct optimaliseren en hoeft de patiënt niet middel na middel (verwerkt door hetzelfde enzym) uit te proberen.
Geneesmiddel op maat
Als u farmacogenetica inzet vóór aanvang van of vroeg in de therapie krijgt u een goede voorspelling van de therapierespons. Met onze uitgebreide test worden alle genetische varianten die van belang zijn voor de verwerking van medicatie in het lichaam, in één keer bekeken.
De uitslag van de test ontvangt u schriftelijk van ons. Op basis daarvan kunt u uw therapie afstemmen. De patiënt ontvangt een farmacogeneticapas, een pasje in creditcardformaat met daarop informatie over de testuitslag. Door deze informatie te delen met andere zorgverleners en apotheek kan toekomstige medicatie aangepast worden op basis van zijn genetisch profiel.
Wat is farmacogenetica?
De verschillen in reactie op medicatie komt door een verschil in de verwerking ervan. Omgevingsfactoren (bijvoorbeeld roken en voeding), comedicatie of de onderliggende ziekte zijn hier debet aan, maar een belangrijk deel is aangeboren. Bepaalde posities in het DNA bepalen voor een deel hoe een individu een geneesmiddel verwerkt. Een klein aantal genen is betrokken bij de omzetting van een groot aantal medicijnen. Farmacogenetica richt zich op het in kaart brengen van variatie in genen die een rol spelen in de verwerking van medicijnen.
Dit artikel is geschreven door dr. Bianca van den Bosch, prof. dr. O. Bekers en dr. M. Coenen.
Klinische Genetica Maastricht UMC+ werkt op het gebied van farmacogenetica samen met het Centraal Diagnostisch Laboratorium Maastricht UMC+ en met Genetica Radboudumc Nijmegen.